Parc Cybi, Caergybi
Beth yw Gwaith Ôl-gloddiad?

Wedi i gloddiad ddod i ben, dim ond hanner y prosiect sydd wedi ei gwblhau; mae'n rhaid creu cofnod parhaol o unrhyw gloddiad.

Mae cloddiad ar y raddfa hon yn cynhyrchu symiau anferth o gynlluniau, ffotograffau, nodiadau, darganfyddiadau a samplau. Mae angen prosesu, dadansoddi a deall y rhain i gyd, a'u cynnwys mewn adroddiad sy'n disgrifio beth a ddarganfuwyd.

Y cam cyntaf yw deall beth sydd gennych, a gelwir hwn y cam 'asesu potensial'. Yn 2010, asesodd Ymddiriedolaeth Archaeolegol Gwynedd y canlyniadau o Barc Cybi i weld a oedd potensial ar gyfer dadansoddi. Anfonwyd darganfyddiadau a samplau at arbenigwyr er mwyn iddynt asesu eu pwysigrwydd ac argymell gwaith pellach. Ysgrifennwyd disgrifiadau o bob rhan o'r safle a chrëwyd cynlluniau amlinellol o'r lluniadau safle. Canlyniad y gwaith hwnnw oedd adroddiad asesu potensial, ac mae'n bosib ei lawrlwytho yma.


Sbectromedr màs cyflym ar gyfer dyddio radiocarbon

Yna, mae'n rhaid gwneud y gwaith manwl. Bydd arbenigwyr yn dadansoddi a chatalogio darganfyddiadau, samplau'n cael eu dethol ar gyfer dyddio radiocarbon, lluniadau manwl yn cael eu cynhyrchu, a bydd y cyfan yn cael ei ddwyn ynghyd gyda dehongliadau a thrafodaethau mewn adroddiad terfynol. Ym mis Mehefin 2018, comisiynwyd Ymddiriedolaeth Archaeolegol Gwynedd gan Lywodraeth Cymru i ddechrau'r broses hon, sydd bellach yn gyflawn. Mae hyn wedi cynhyrchu adroddiad manwl a helaeth sy'n cynnwys yr holl waith arbenigol a gwaith dadansoddi a wnaed mewn perthynas â'r safle, sydd ar gael YMA.

 

Delweddau o'r astudiaeth o fflintiau a chrochenwaith

Mae adroddiad cryno y gellir ei lawrlwytho ar gael YMA. Bu arddangosfa yng Nghaergybi a bwriedir cynnal un yn Llangefni, fel bo modd i bawb weld beth sydd wedi dod i'r golwg. Gwelwch y dudalen DIGWYDDIADAU i gael manylion. Mae gwaith ar droed i addasu'r adroddiad manwl yn gyhoeddiad argraffedig.