Parc Cybi, Caergybi
Y Darganfyddiadau

Safle Anheddu dros dro Neolithig Cynnar

Mewn pant naturiol roedd llain o bridd claddedig a mymryn o f â n nodweddion oedd wedi osgoi difrod aredig. Roedd y pridd claddedig yn llawn darnau bach o bot a naddion fflint, a dangosodd rhain, yn ogystal â gwasgariad o dyllau fu'n cynnal pyst a pholion, a rhai aelwydydd sylfaenol, fod pobl wedi bod yn byw yma. Serch hynny, ni chafwyd unrhyw dystiolaeth o dŷ. Cysgodfannau bach a ddefnyddiwyd ar y cyfan, felly mae'n rhaid mai preswyliaeth tymor byr oedd yma.

Dangosodd y crochenwaith a'r dyddio radiocarbon fod y pant mewn defnydd yn ystod y cyfnod Neolithig cynnar, oddeutu 3700-3600 CC, ac roedd y neuadd Neolithig mewn defnydd tua'r un cyfnod. Cafodd ei ddefnyddio rhai canrifoedd yn ddiweddarach hefyd, ac mae'n debyg i'r bobl ddychwelyd sawl gwaith i'r safle hwn.

Daeth ffermio i Brydain yn ystod y cyfnod Neolithig a dyna pryd gwnaethpwyd y crochenwaith cyntaf. Tybid yn aml fod pobl yn byw mewn aneddiadau parhaol ond mae'r safle hwn yn awgrymu bod rhai beth bynnag yn parhau i symud o gwmpas y tirwedd yn union fel y bobl Mesolithig o'u blaen.