Parc Cybi, Caergybi
Y Darganfyddiadau

Ffermydd y 18fed ganrif

O'r terfynau cae a ddangosir ar hen fapiau ystad, a'r ffosydd gafwyd wrth gloddio, ceir awgrym fod system cae agored yn ymestyn dros o leiaf rhan o Barc Cybi yn ystod y cyfnod canoloesol. Byddai'r tir wedi ei ffermio mewn caeau mawrion oedd wedi eu rhannu'n stribedi cul heb ffensys.

Erbyn y 18fed ganrif, roedd y caeau i gyd wedi eu cau a'r tirwedd yn frith o ffermdai. Roedd llawer o'r ffermdai wedi eu gadael yn y 19eg ganrif, ond roedd pobl yn byw mewn rhai hyd at ganol yr 20fed ganrif, ac ni chwalwyd un tan 2006.

 


Olion llawr cerrig crynion a simne ffermdy Tyddyn Pioden. Roedd pobl yn byw ynddo yn y 19eg ganrif gynnar, ond defnyddiwyd y safle yn y 11eg - 12fed ganrif OC pan fu gwaith gof yn mynd ymlaen yma

 


Roedd rhai o'r ffermydd yn meddu ffynhonnau oedd yn cael eu bwydo gyda dŵr o geuffosydd tanddaearol gyda grisiau carreg yn arwain atynt. Roedd rhain yn parhau mewn defnydd yn yr 20fed ganrif

 


Byddai ffosydd cylchog fel hon yn creu ardal sych ar gyfer tas wair. Cafwyd hyd i hon yn ymyl safle cynharaf fferm o'r enw Trefignath, oedd efallai â dechreuad canoloesol