English

Prosiect Cofnodi Graffiti

Yn ystod yr ychydig fisoedd a fu, buom yn cynnal dau brosiect cofnodi graffiti, gan weithio ochr-yn-ochr gyda gwirfoddolwyr o Gymdeithas Hanes ac Archaeoleg Prifysgol Bangor (BUHAS). Mae ein gwaith gyda myfyrwyr Prifysgol Bangor yn un rhan o'r berthynas waith mwy clos mae'r Ymddiriedolaeth yn adeiladu gyda'r Brifysgol.

Yn ystod y prosiect cyntaf, bu'r myfyrwyr yn cofnodi graffiti a adawyd ar feddrod alabastr canoloesol o'r 14 eg Ganrif yn Eglwys Sant Gredifael, Penmynydd, Ynys Môn – beddrod gŵr o'r enw Goronwy ap Tudur Hen a'i wraig Myfanwy Fychan. Roedd Goronwy yn gwnstabl Môn ac yn hen ewythr i Harri VII. Roedd y prosiect yn rhan o'r gwaith mae Ymddiriedolaeth Archaeolegol Gwynedd wedi bod yn wneud fel rhan o gynllun ehangach i ddiogelu'r eglwys a'r beddrod.

Cynhaliwyd yr ail brosiect ar Bont Penrhyn, Porth Penrhyn, Bangor. Codwyd y bont yn 1820 gan Douglas Pennant, gyda rhagor o fwâu yn cael eu hychwanegu wrth i'r rheilffordd chwarel newydd gael ei hadeiladu yn 1878-9.

Bu'r myfyrwyr yn cofnodi'r graffiti a adawyd ar slabiau llechi'r bont. Mae cyfran helaeth o'r graffiti yma o ddyddiad cynnar, gyda'r delweddau'n cynnwys llongau, ceffylau, a phabell syrcas fawr.

Fel rhan o'r prosiect, cynigwyd hyfforddiant ar dechneg ffotograffig, ac roedd adnoddau fel camerau, taflenni cofnodi graffiti, taflenni cofnodi ffotograffau, a thaflenni categoreiddio graffiti ar gael. Un o'r cyhoeddiadau a ddefnyddiwyd er mwyn paratoi ar gyfer y sesiynau oedd ‘Recording Historic Graffiti: Advice and Guidance' gan Historic England.

Yn gyfochrog â'r sesiynau maes, cynhaliwyd cyfres o sesiynau mewnbynnu er mwyn paratoi ar gyfer cynnwys y data yng Nghofnod yr Amgylchedd Hanesyddol. Mae'r prosiect graffiti'n ffurfio rhan o brosiect ehangach YAG : ‘Cynnwys Gwirfoddolwyr Ifanc' a gyllidir gan GwirVol.

Mae aelodau Cymdeithas Hanes ac Archaeoleg Prifysgol Bangor a finnau wedi darganfod fod gwirfoddoli gyda YAG wedi rhoi dealltwriaeth newydd i ni o'r pwnc rydym yn garu a'r holl archaeoleg sydd yn aros i'w ddarganfod yng Ngogledd Cymru. Mae YAG wedi cynnig cyfleon newydd i ni allu ymestyn ein profiad o weithio mewn archaeoleg, ac maent o hyd yn darganfod archaeoleg newydd a chyffrous i'w astudio a'i archwilio. Rydym yn hynod ddiolchgar iddynt am ddarparu ar ein cyfer gan helpu i ymestyn ein dealltwriaeth o archaeoleg yng Ngogledd Cymru ”.

[Lauren Lewsely, myfyrwraig, llywydd Cymdeithas Hanes ac Archaeoleg Prifysgol Bangor .]

 

Visit our social network sites
Ymwelwch a'n safleoedd rhwydwaith cymdeithasol