English

Nodweddion Tirwedd Hanesyddol

Dyffryn Dysynni – Ardal 13 Llethrau uwch Cader Idris PRN 18347


Copa Cader Idris o'r ochr ddwyreiniol

 

 

Cefndir hanesyddol

Mae gan gadwyn Cader Idris nodweddion mynyddig gwirioneddol. Mae'n terfynu'r olygfa i fyny Dyffryn Dysynni. Mae crib uchel y copa, gyda sgrïau, clogfeini a rhigolydd uchel, gwlyb ble mae planhigion alpaidd yn tyfu, yn boblogaidd iawn ymysg cerddwyr: mae'r pegwn uchaf (Mynydd Moel) yn 863m, ac mae sawl llwybr i'r copa. Mae'r mynydd yn gadair i'r cawr Idris, ac yn gysylltiedig gyda mythau a chwedlau, gyda rhai ohonynt yn gysylltiedig i gopaon eraill yng Ngwynedd – bydd unrhyw un sy'n cysgu'r nos ar y mynydd yn deffro naill ai'n wallgof neu'n fardd!

 

Nodweddion tirwedd hanesyddol allweddol

Copa'r mynydd a sgrïau ucheldirol

Mae'r ardal yn cynnwys copa Cader Idris a'r llethrau serth, creigiog, oeraidd islaw ar yr ochr ogleddol. Ychydig iawn o olion anheddau dynol blaenorol sydd yn yr ardal.

Mae hanner dwyreiniol yr ardal gymeriad hon o fewn SoDdGA Cadair Idris (Cyf. Cyfoeth Naturiol Cymru SoDdGA ‘Cader Idris' 31WMT) sy'n ymestyn i gyfanswm o 1102ha i gyd, llawer o hyn yn cynnwys Gwarchodfa Natur Genedlaethol. Mae wedi ei neilltuo oherwydd ei bwysigrwydd geomorffolegol arbennig sy'n cynnwys nodweddion mor helaeth â ffawt Tal-y-llyn yn ogystal â sawl peiran a chefnenau copaon cul. Yn ddaearegol mae'n ardal gymhleth iawn; mae'r masiff yn cynnwys adran o greigiau folcanig a gwaddodol Ordofigaidd amlwg iawn. Mae'r rhain yn cefnogi amrywiaeth o gymunedau planhigion, gyda glaswelltir yn bennaf ond hefyd yn cynnwys coed llus ac ardaloedd o rostir mwsogl mynyddig, cyforgorsydd soligenaidd asidig datblygedig a gorgors, gyda gweddillion coetir derw sesil ar y llethrau isaf. Mae yna blanhigion cymharol gyfoethog ar y llethrau ac ysgafelloedd uwch, llai hygyrch, ac yn ogystal rhywfaint o ddiddordeb adaregol; mae hefyd wedi ei ddefnyddio ers amser maith ar gyfer dibenion ymchwil a dysgu.

Mae Gwarchodfa Natur Cader Idris yn ymestyn i ran ddwyreiniol yr ardal gymeriad hon hyd at 0.4234km 2 .

 

Yn ôl i Nodweddion Tirwedd Hanesyddol Dysynni

 

 

 

Visit our social network sites
Ymwelwch a'n safleoedd rhwydwaith cymdeithasol