English

Nodweddion Tirwedd Hanesyddol

Caernarfon /Nantlle – Ardal 40 Treflan PRN 15739

 


Mae'r llun hwn, sy'n edrych tua'r gogledd-ddwyrain, yn dangos olion y chwarel lechi segur, tra gellir gweld un o'r ffermydd a rhai o'r caeau afreolaidd ar ochr y mynydd uwchlaw gwaelod y dyffryn (ardal 35).


 

 

Cefndir hanesyddol

Mae'r ardal hon yn cynnwys safle trefgordd ganoloesol, ac roedd yn arfer bod yn rhan o ystâd Wynnstay. Roedd mân anheddau Tŷ Ucha'r Ffordd, Pentre Uchaf, Pentre Isaf, Bryn y Pistyll, Tŷ'n y Gerddi, Bryneithin a Hafod Oleu oll yn bodoli erbyn y 1740au. Roedd melin wlân yn gweithio erbyn 1730, yn darparu dillad ar gyfer mwyngloddwyr Drws y Coed. Yn 1803 gwerthwyd yr ystâd i bartneriaeth a oedd yn gweithio Chwareli'r Cilgwyn a Chefn Du. Yn 1819 gwerthodd y Cwmni chwarter yr ystâd i John Evans, a'r gweddill yn 1825. Fe'i gwerthwyd eto (drwy arwerthiant) yn 1845 i'r preswylydd.

 

Prif nodweddion y dirwedd hanesyddol

Olion archeolegol a diwydiannol, patrwm caeau

Mae'r ardal yn eithaf arbennig, wedi'i lleoli o dan ochr y mynydd sydd o natur agored a gorlifdir yr afon. Mae'n cynnwys nifer o wahanol elfennau, sydd gyda'i gilydd yn gwneud hon yn ardal hanesyddol ddiddorol (ac addysgiadol o bosibl). Mae'r elfennau hyn yn cynnwys enw lle trefgordd canoloesol (un o'r rhai mwyaf mewndirol yn yr ardal hon), nifer o aneddiadau gwledig anghyfannedd, nifer o ffermdai, capel bach, olion chwarel lechi (sy'n cynnwys inclein), ac anheddiad mwy diweddar. Mae'n amlwg bod nifer o'r ffermdai, er eu bod yn adeiladau o faint sylweddol, ag enwau caeau arnynt yn hytrach nag enwau sy'n dynodi daliad cyfan, er enghraifft, Gwastadfaes a Thŷ'n y Wern. Hefyd mae parc carafanau mawr yma.

 

Yn ôl i Nodweddion Tirwedd Hanesyddol Caernarfon- Nantlle

 

Visit our social network sites
Ymwelwch a'n safleoedd rhwydwaith cymdeithasol