English

Nodweddion Tirwedd Hanesyddol

Caernarfon/Nantlle – Ardal 4 Groeslon PRN 15703

 


Llun o'r pentref o'r awyr yn edrych tua'r de-ddwyrain yn dangos y ddwy brif ffordd y datblygodd yr anheddiad hyd-ddynt. Dangosir y ffordd i fyny i bentref Carmel yn glir, a hefyd yr ystâd a ddatblygwyd ar y dde (de). Mae ffordd osgoi Llanllyfni-Pen-y-groes A487 (2000) (y cyfeirir ati yn y testun) wrthi'n cael ei hadeiladu yn nhu blaen y llun.


 

 

Cefndir hanesyddol

Pentref o'r bedwaredd ganrif ar ddeg a'i enw'n deillio o'r pwynt lle mae ffordd Llandwrog i Foel Tryfan (Lôn Cefn Glyn) yn croesi ffordd Porthmadog i Gaernarfon a rheilffordd Nantlle a'r rheilffyrdd eraill. Mae'n ymddangos mai'r adeiladau cynharaf oedd gefail a thŷ tafarn, gorsaf reilffordd a sefydlwyd yn y 1840au neu'r 50au, a chodwyd adeiladau eraill wedi hynny ar hyd y ffordd. Yn y 1870au a'r 1880au codwyd adeiladau mwy sylweddol yn unol â manylion ystâd Arglwydd Newborough, yn bennaf ar Lôn Cefn Glyn.

 

Prif nodweddion y dirwedd hanesyddol

Anheddiad, cyffordd rheilffordd

Tai carreg yn bennaf yw'r adeiladau cynharaf. Mae'r rhai diweddarach yn cynnwys gwaith brics, yn amrywio o frics melyn, coch neu amryliw, naill ai fel conglfeini neu fel simneiau neu mewn rhai achosion fel y prif ddeunydd adeiladu. Dau adeilad arbennig yw'r siopau brics-melyn o ddiwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg, ‘Gladstone House' a ‘Rathbone House' (SH47495586). Mae gwaith practis pensaernïol Dolydd i'w weld yma yn yr adeiladau a godwyd ar ddiwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg. Mae nifer o ystadau tai modern wedi cael eu datblygu. Bydd y ffordd osgoi (a gwblheir ddiwedd 2001) yn lleihau llif y traffig ar y brif ffordd bresennol.

 

Yn ôl i Nodweddion Tirwedd Hanesyddol Caernarfon- Nantlle

 

Visit our social network sites
Ymwelwch a'n safleoedd rhwydwaith cymdeithasol