English

Nodweddion Tirwedd Hanesyddol

Caernarfon/Nantlle – Ardal 25 Moel Tryfan – llethrau isaf PRN 15724

 


Mae tarddiad cynhanesyddol y caeau'n amlwg iawn yn y patrymau afreolaidd o gwmpas cylchoedd consentrig a gloddiwyd yn anheddiad Llwyn-du Bach (canol, o dan redyn).


 

 

Cefndir hanesyddol

Mae patrymau'r caeau'n dangos eu bod yn tarddu o ddiwedd y cyfnod cynhanesyddol, ac mae tystiolaeth sylweddol o anheddu a ffermio o'r cyfnod hwnnw. Yn ddiddorol, cymharol ychydig o ‘gytiau hirion' sydd wedi goroesi yn yr ardal ac ychydig o dystiolaeth a geir o weithgarwch cynhanesyddol, ac mae rhan helaeth o'r anheddiad a nifer o waliau'r caeau sy'n nodweddu'r dirwedd bresennol yn dyddio o'r bedwaredd ganrif ar bymtheg.

 

Prif nodweddion y dirwedd hanesyddol

Caeau amgaeedig afreolaidd a chromlinog

Llethrau isaf Tryfan sy'n wynebu'r gorllewin, o dan wal y mynydd a oedd yn arfer diffinio'r tir comin yma. Mae'r dirwedd hon yn cynnwys systemau caeau cyn y cyfnod modern yn bennaf, a'u patrwm afreolaidd yn gwbl groes i drefn geometrig y caeau ar y tir comin ar ôl 1798. Er hynny, mewn sawl man, mae tystiolaeth o gaeau llawer llai yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg ar ddarnau o dir comin a oroesodd ar y llethrau isaf hyn. Mae'r adeiladau'n amrywio o dai ffermydd a godwyd gan ystadau ac anheddau gwledig brodorol, gyda rhai rhesi deulawr byr. Cerrig o'r caeau lleol yw'r deunydd adeiladu er bod peth defnydd o frics melyn ar gonglfeini, a hynny'n dod yn llai amlwg ymhellach i ffwrdd o safle cyn orsaf Groeslon.

 

 

 

Yn ôl i Nodweddion Tirwedd Hanesyddol Caernarfon- Nantlle

 

Visit our social network sites
Ymwelwch a'n safleoedd rhwydwaith cymdeithasol