English

Nodweddion Tirwedd Hanesyddol

Caernarfon/ Nantlle – Ardal 11 Drws y Coed PRN 15710

 


Mae'r olygfa hon tua'r gogledd-orllewin yn dangos rhai o'r olion diwydiannol helaeth ar lawr y dyffryn yn nhu blaen y llun, tra bod y clwstwr cytiau rhestredig ar y llawr gwastad wrth odre'r mynydd sydd i'w weld fel llain werdd yng nghanol y llun..


 

 

Cefndir hanesyddol

Canolfan mwyngloddio, o bosibl yn tarddu o'r oes efydd a bron yn sicr y cyfnod canoloesol, ond a fu'n gweithio o 1768 hyd at ddechrau'r ugeinfed ganrif. Mae'r olion yn cynnwys pentref y mwynwyr, sydd fwy neu lai'n wag, yn dyddio o tua 1830. Mae'r ffermdy yn Nrws y Coed Isaf yn draddodiadol yn gysylltiedig â'r eglwys Moravian, a'r teulu Griffith. Ystâd y Faenol oedd yn berchen ar fferm Drws y Coed, ac roedd tiroedd eraill yn yr ardal hon yn rhan o ystâd y Garnons.

 

Prif nodweddion o'r dirwedd hanesyddol

Olion diwydiannol (ceuffyrdd, tomenni, argae), archaeoleg weddilliol, anheddiad

Mae cryn archaeoleg ddiwydiannol weddilliol, yn cynnwys pentref sydd fwy neu lai'n wag (SH 5414 5341), y credir sy'n dyddio o'r 1830au, yn cynnwys tai unllawr dwy ystafell, sydd yn ôl Jeremy Lowe yn enghraifft o gam cynnar pwysig yn natblygiad tai diwydiannol. Argymhellwyd bod y rhain yn cael eu rhestru ond mae'r mwyafrif heb do ac mewn cyflwr gwael. Mae systemau cyflenwi dŵr, pwyntiau cloddio a safleoedd prosesu sy'n gysylltiedig â'r mwyngloddiau, ac yn dyddio o ganol y ddeunawfed ganrif hyd at ddechrau'r ugeinfed ganrif, wedi goroesi mewn nifer o leoliadau; mae rhai o'r rhain wedi eu rhestru. Mae'r rhain yn cynnwys gwaith Fronfelen o'r ddeunawfed ganrif yn SH 5441 5339. Mae'r rhain yn elfennau mewn tirwedd sy'n rhannol ddiwydiannol, yn rhannol amaethyddol.

Mae'r ardal hefyd yn cynnwys clwstwr cytiau cynhanesyddol o bwys (hefyd wedi eu rhestru) ar silff uwchben llawr y dyffryn ym mhen draw'r dyffryn, ceir yr un peth yn Nant Gwynant, er nad oes unrhyw olion o systemau gaeau amlwg yn gysylltiedig â hyn.

 

Yn ôl i Nodweddion Tirwedd Hanesyddol Caernarfon- Nantlle

 

Visit our social network sites
Ymwelwch a'n safleoedd rhwydwaith cymdeithasol