English

Nodweddion Tirwedd Hanesyddol

Arfon - Ardal 9 Brynrefail

 


© Hawlfraint y Goron. Cedwir pob hawl, Ymddiriedolaeth Archaeoloegol Gwynedd, 100017916 2005

Cefndir hanesyddol

Mae Brynrefail yn bentref chwarel yn dyddio o’r 19eg ganrif, a adeiladwyd lle yr âi’r rheilffordd chwarel breifat yn dyddio o 1843 (a adeiladwyd i gludo llechi o’r chwareli yn Llanberis i Gaernarfon) o dan y ffordd i Frynrefail. Fel Bethel/Saron, tyfodd y pentref hwn am ei bod yn bosibl teithio i’r gwaith ar y trên, ac yn sgîl ehangu chwareli llechi Dinorwig yng nghanol y 19eg ganrif.

Nodweddion allweddol y dirwedd hanesyddol

Anheddiad diwydiannol (chwarel lechi)

Mae’r anheddiad yn cynnwys lôn droellog, yr adeiladwyd tai â dwy ystafell ar y llawr gwaelod a dwy ystafell ar y llawr cyntaf o gynllun sy’n nodweddiadol o ddiwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg ar hyd-ddi. Fel arfer mae’r terasau, er eu bod yn cydgyffwrdd, yn fyr, ac mae’n bosibl bod hyn i’w briodoli i’r diffyg cyfalaf a oedd ar gael i adeiladwyr hapfasnachol. Mae Hafod Meurig, sydd bellach yn gartref i Ganolfan Awyr Agored Menter Mynydd, yn arddull Celfyddyd a Chrefft, ac mae mewn cyflwr gwael.


Yn ôl i Nodweddion Tirwedd Hanesyddol Arfon

 

 

 

Visit our social network sites
Ymwelwch a'n safleoedd rhwydwaith cymdeithasol