English

Nodweddion Tirwedd Hanesyddol

Arfon - Ardal 36 Mynydd agored (ardal ogleddol y Carneddau)


© Hawlfraint y Goron. Cedwir pob hawl, Ymddiriedolaeth Archaeoloegol Gwynedd, 100017916 2005

Cefndir hanesyddol

Ardal eang o lethrau mynyddoedd yn cynnwys rhai o’r copaon uchaf yng ngogledd Cymru sy’n ffurfio ei ffin ddeheuol. Ar rai o’r copaon hyn ceir carneddau cynhanesyddol. Mae’n dal i fod yn ardal agored ar hyn o bryd, ond yn nyffrynnoedd yr afonydd (e.e. Afon Caseg, Cwm-yr-Afon Goch) mae cryn dipyn o dystiolaeth o anheddu ac amaethu cynhanesyddol ar ffurf grwpiau o gytiau a chyfres gysylltiedig o badogau neu gaeau. Dyma rai o’r safleoedd archeolegol creiriol a’r tirweddau mwyaf godidog yng ngogledd Cymru. Mewn gwirionedd, mae’r ardal hon yn barhad o ardal 2019 a ddisgrifir yn adroddiad nodweddu 318 (prosiect G1527).

Ceir hefyd aneddiadau gwledig anghyfannedd (canoloesol) yn y rhannau isaf o’r ardal, y tu ôl i waliau’r ffriddoedd yn bennaf, y cysylltir llawer ohonynt yn draddodiadol â’r defnydd tymhorol o’r porfeydd haf ar dir uchel. Mewn lleoliadau tebyg (sydd yn aml yn ailddefnyddio safleoedd cynharach) ceir cyfadeiliau o gorlannau sy’n gysylltiedig â’r defnydd a wnaed o’r ardaloedd o dir uchel ar ôl y cyfnod canoloesol i bori defaid. Ceir rhai llwybrau mwyngloddio a chloddio yma ac acw o amgylch yr ardal.

Nodweddion allweddol y dirwedd hanesyddol

Archeoleg greiriol (aneddiadau a chaeau), corlannau

Ardal o olion creiriol wedi’u hadeiladu o garreg yn dyddio o’r cyfnod cynhanesyddol, y cyfnod canoloesol a’r cyfnod ôl-ganoloesol. Prin iawn yw’r ymyriadau modern, os o gwbl.


Yn ôl i Nodweddion Tirwedd Hanesyddol Arfon

 

 

 

Visit our social network sites
Ymwelwch a'n safleoedd rhwydwaith cymdeithasol