English

Nodweddion Tirwedd Hanesyddol

Arfon - Ardal 10 Blue Peris

 


© Hawlfraint y Goron. Cedwir pob hawl, Ymddiriedolaeth Archaeoloegol Gwynedd, 100017916 2005

Cefndir hanesyddol

Ardal ddiarffordd gerllaw chwareli Dinorwig, Allt Ddu a Vivian a’u strwythurau a’u rheilffyrdd cysylltiedig, lle yr adeiladwyd anheddau sylweddol ar gyfer rheolwr y chwarel a’r meddyg. Defnyddiwyd y ffordd igam-ogam o 1787 i gludo troliau o chwarel Allt Ddu i’r cei yng Nghilfach Ddu. Nodwyd anheddau sylweddol yn y fan hon ar y map o ystad y Faenol dyddiedig 1869, yn ogystal â nifer o fythynnod llawr gwaelod a deulawr mwy cyffredin.

Nodweddion allweddol y dirwedd hanesyddol

Anheddiad diwydiannol (chwarel lechi) ar gyfer uwch-aelodau o staff

Mae’r ardal yn goediog a diarffordd, ac mae’n bosibl bod hyn yn fwriadol er mwyn rhoi preifatrwydd i uwch-aelodau o staff y chwarel a phwysleisio eu statws. Mae anheddau Blue Peris, White Peris, Hafod a Hafodty yn dai sylweddol a adeiladwyd ar gyfer rheolwyr y chwarel ac mae eu cynllun yn perthyn i’r bedwaredd ganrif ar bymtheg. Erbyn hyn mae Blue Peris a White Peris yn cael eu defnyddio unwaith eto fel Canolfan Gweithgareddau Awyr Agored Swydd Bedford.

Mae’r anheddau llai o faint hefyd yn nodweddiadol o’r bedwaredd ganrif ar bymtheg, ac o edrych arnynt ceir yr argraff eu bod yn ailddehongliad bonheddig o’r traddodiadol brodorol, er bod gan un lechi mawr iawn ar y to, sy’n awgrymu iddi gael ei hadeiladu ar ddechrau’r bedwaredd ganrif ar bymtheg. Mae pobl yn dal i fyw mewn rhai ohonynt.

Un o nodweddion amlwg yr ardal yw’r defnydd a wnaed o flociau hirsgwar iawn ond wedi’u pileru’n naturiol o lechfaen Dinorwig mewn waliau ac adeiladau.


Yn ôl i Nodweddion Tirwedd Hanesyddol Arfon

 

 

 

Visit our social network sites
Ymwelwch a'n safleoedd rhwydwaith cymdeithasol