Beth sydd o dan y cae hwn?

Cloddio Archaeolegol yn Hedd yr Ynys, Llangefni

Ers rhai blynyddoedd, bu Ymddiriedolaeth Archaeolegol Gwynedd yn chwilio mewn ardal ger Fron, Llangefni am olion mynwent ganoloesol gynnar yr adroddwyd amdani yn 1829. Fel rhan o'r gwaith, cynhaliwyd arolwg geoffisegol mewn cae gerllaw t ŷ o'r enw Hedd yr Ynys. Dangosodd yr arolwg hwn rai “ anomaleddau” diddorol yn awgrymu'r clostiroedd ffos sydd weithiau'n nodi beddi arbennig mewn mynwentydd canoloesol cynnar.

Cafwyd caniatád perchennog y cae i gynnal cloddiad ar y safle, ac yn Gorffennaf 2016 cloddiwyd ffos er mwyn ymchwilio'r olinau gafwyd yn yr arolwg geoffisegol. Daeth llu o wirfoddolwyr i helpu gyda'r cloddio a dadorchuddiwyd nifer o nodweddion, ond dim beddi, felly rhaid parhau i chwilio am y fynwent.

Anodd oedd dyddio a deall y nodweddion, ond awgrymodd dadansoddiad o'r darganfyddiadau a dyddio radio-carbon mai cymhlethfa o badogau yn dyddio mae'n debyg o'r 16 eg neu'r 17 eg ganrif sydd yma, ynghyd â phydewau mawr mwy diweddar, a ffosydd eraill. Awgrymodd dyddio radio-carbon y bu peth gweithgaredd canoloesol cynnar ar y safle, ac efallai bod mân olion gyda charreg bobi yn eu canol yn nodi adeilad bychan o'r “Oesau Tywyll”. Dangosodd crochenwaith Rhufeinig, darn arian a broetsh y bu gweithgaredd Rhufeinig yn yr ardal, ond nid yn y ffos gloddiedig.

Cliciwch yma am grynodeb o'r adroddiad llawn.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Visit our social network sites
Ymwelwch a'n safleoedd rhwydwaith cymdeithasol